بالانس جیره گاوها در دوره انتظار زایش به اندازه پی ریزی محکم برای ساخت یک خانه اهمیت دارد . تنطیم جیره با هدف آماده سازی گاوها برای  یک دوره شیردهی موفق ضروری است. مهم ترین هدف هنگام تنظیم جیره گاو پیش از زایش ، پاسخ به افزایش چشمگیر نیاز دام به کلسیم هنگام زایمان است . برای تولید شیر به میزان زیادی کلسیم نیاز می باشد زیرا هر کیلوگرم شیر تقریباً حاوی ۱.۲۱ (در گاوهای هلشتاین) تا ۱.۴۵ گرم (در گاوهای جرسی) کلسیم است.

تب شیر(هیپوکلسمی) در گاوهای تازه زا

کلسیم یک ماده معدنی ضروری است که به استحکام استخوان، عملکرد ماهیچه، عملکرد سیستم ایمنی و بسیاری دیگر از فرآیندهای حیاتی کمک می کند. اگر بدن با کمبود کلسیم مواجه شود عملکرد این فرآیندها محدود می شود. کمبود  کلسیم خون به هیپوکلسیمی بالینی یا تحت بالینی منجر می شود. در هیپوکلسیمی بالینی غلظت کل کلسیم در سرم خون به کمتر یا برابر با ۵.۵ میلی گرم بر دسی لیتر و در هیپوکلسیمی تحت بالینی غلظت کل کلسیم در سرم خون  به کمتر یا برابر با ۸.۵ میلی گرم بر دسی لیتر می رسد.

پیامدهای تب شیر

تب شیر در گاو اگر سریع درمان نشود، می تواند به مرگ منجر شود. هیپوکلسمی تحت بالینی با خطر بالای ابتلا به دیگر ناهنجاری های متابولیسمی گاوهای تازه زا از قبیل کتوز، عفونت رحمی، جابه جایی شیردان و جفت ماندگی نیز مرتبط می باشد. علاوه بر آن، هیپوکلسمی تحت بالینی نسبت به هیپو کلسمی بالینی درصد بالاتری از گله را مبتلا می کند (۶۵ درصد در مقابل ۲ درصد) و تشخیص آن نیز سخت تر است زیرا هیچ علائم مشهودی در گاو مشاهده نمی شود. هزینه های هیپوکلسمی تحت بالینی شامل  خسارت های ناشی از کاهش تولید شیر و هزینه درمان بیماری های مرتبط با آن می باشد. از آنجایی که درصد بالاتری از گله به هیپوکلسمی تحت بالینی مبتلا می شوند ،  به طور کلی نسبت به هیپوکلسمی بالینی هزینه بالاتری را برای گاودار ایجاد می کند.

ارتباط تب شیر و کلسیم جیره قبل از زایش

در سال ۱۹۹۱، محققین دانشگاه ویسکانسین شیوع هیپوکلسمی گاو را به طور مستقیم با کلسیم جیره قبل از زایش مرتبط  دانستند. این تحقیق  بر محدود کردن مصرف کلسیم جیره  انتظار زایش به زیر نیازهای نگهداری گاو در جهت تحریک ترشح هورمون پاراتیروئید تاکید نمود. با وجودی که این رویکرد در پیشگیری از ابتلا به تب شیر مؤثر بود ولی پائین نگه داشتن مصرف کلسیم جیره نیز ممکن است به چالش جدیدی تبدیل شود.                                                         .

مکمل دامی آنیونیک چیست؟

مکمل دامی آنیونیک، PH  ادرار و خون را کاهش می دهد. در اغلب موارد استفاده از آنیون سولفات ها و مکمل های کلراید، تفاوت آنیون-کاتیون (DCAD) جیره را کاهش می دهد. خوراندن جیره های آنیونیک، گاوها را در وضعیت اسیدوز القایی قرار می دهد. در این وضعیت، بدن گاو با استفاده از مکانیسم بافری کردن طبیعی که توسط کلیه ها کنترل می شود، خود را با تغییرات مواد معدنی جیره هماهنگ می کند. به این ترتیب که با تغییر غلظت کلسیم خون، از طریق جذب کلسیم از استخوان و افزایش جذب روده ای، کلسیم بیشتری وارد خون می شود . هر دو مکانیسم فوق بوسیله هورمون پاراتیروئید کنترل می شوند.

این مکانیسم به افزایش برداشت کلسیم از استخوان منجر می شود و سیستم های تنظیم کلسیم بدن گاو را برای واکنش های بعد از زایمان آماده می کند. از طرفی با کمک کلیه، هموستازی کلسیم قبل از زایمان حفظ می گردد. اسیدوز متابولیک جبران شده ترشح هورمون پاراتیروئید ، حساسیت بافت های استخوان و کلیه را نسبت به هورمون پاراتیروئید افزایش می دهد.

شکل 1.درصد عناصر موردنیاز برای تنظیم یک مکمل دامی آنیونیک در دوره انتظار زایش

میزان اسیدیته مکمل دامی آنیونیک

همه مکمل های دامی آنیونیک به یک اندازه نمی توانند از اسیدوز متابولیکی جلوگیری کنند. دو تا از معمول ترین رویکردها در تنظیم جیره های آنیونیک ، تغذیه جیره “کاملاً آنیونیک” و جیره های “تا حدی آنیونیک” می باشند.

 جیره های “تا حدی آنیونیک”  که PH ادرار را در حد 6 تا 7 حفظ می کنند ،  از طریق تنطیم DCAD صفر تا 5- میلی اکی والان برای هر 100 گرم از ماده خشک جیره ساخته می شود و ممکن است در پیشگیری از هیپوکلسیمی بالینی مؤثر باشند. در جیره “کاملاً آنیونیک” PH ادرار در حد 5.5 تا 6 حفظ می شود و  DCAD  در دامنه 10- تا 15- میلی اکی والان به ازاء هر 100 گرم ماده خشک جیره حفظ می شود  و در پیشگیری از هیپوکلسیمی بالینی و کاهش چشمگیر شیوع هیپوکلسیمی تحت بالینی مؤثر است.

خوشخوراکی مکمل دامی آنیونیک

خوشخوراکی مکمل های دامی آنیونیک،  در اطمینان از یکنواختی PH ادرار و پاسخ قطعی تر به جیره های کاملاً آنیونیک به ما کمک می کند. متأسفانه، تغییر برخی از برنامه های خوراک دهی توصیه شده برای دستیابی به PH ادرار و DCAD  مناسب پیش از زایش،  به علت کاهش خوشخوراکی خوراک دام ، محدود می شوند.

در واقع برای رسیدن به یک جیره کاملاً آنیونیک می توان از بسیاری از مکمل های آنیونی استفاده کرد ولی همه آنها مصرف خوراک گاوهای پیش از زایش را درحد کافی حفظ نمی کنند. بنابراین موضوع خوشخوراکی هنگام انتخاب مکمل آنیونیک باید مورد توجه قرار گیرد.

نتیجه

خوراندن جیره های آنیونیک، گاوها را در وضعیت اسیدوز القایی قرار می دهد. در این وضعیت، بدن گاو با استفاده از مکانیسم بافری کردن طبیعی که توسط کلیه ها کنترل می شود، خود را با تغییرات مواد معدنی جیره  به ویژه کلسیم  سازگار می کند. از بسیاری از مکمل های آنیونیک می توان در جیره گاوهای انتظار زایش استفاده کرد ولی همه آنها مصرف خوراک گاوهای پیش از زایش را درحد کافی حفظ نمی کنند. بنابراین موضوع خوشخوراکی هنگام انتخاب مکمل آنیونیک باید مورد توجه قرار گیرد.

منبع :

www.hoardsdairyman.com . April 2023