موانع گسترش روابط تجاری ایران و روسیه
دو نرخی بودن ارز ایران و تسویه حساب از طریق بانک میر بیزینس باعث می شود که تاجر روسی با هر انتقال وجه، 20 تا 25 درصد متضرر شود.
مشکل اساسی صادرکنندگان روسی، وجود یک سیستم مؤثر برای تسویه معاملات تجاری است؛ بانکهای روسی مدتها است که از طریق بانک “میر بیزینس” که یکی از شعبههای بانک ملی است، وجوهی را به ایران منتقل میکنند بانک های VTB و Sberbank روسیه نیز همکاری خود را آغاز کردهاند اما در تأیید گزارشات مربوط به دفاتر جدید خود در تهران تردید داشتهاند.
نرخ ارز دولتی و نرخ ارز بازار
همه چیز به این برمیگردد که ایران دو نرخ ارز دارد، نرخ دولتی و نرخ بازار و بانک میر بیزنس به سمت نرخ دولتی گرایش دارد. در نتیجه با هر انتقال، تاجر روسی ۲۰ تا ۲۵ درصد متضرر می شود. در حال حاضر تمام خدمات تسویه حساب فعلی از طریق بانک میر بیزینس انجام میشود و هنوز راه دیگری وجود ندارد.
واضح است که در چنین نرخهایی، حمل پول نقد سود بیشتری نسبت به نقل و انتقالات بانکی دارد ولی ایران سعی میکند از آن اجتناب کند زیرا با آن بحران ریالی خود را بدتر میکند.
چالشهای لجستیک تجاری
لجستیک در حمل و نقل کالا به ایران یک چالش است. حمل و نقل از طریق دریای سیاه به دلیل محدودیتهای ناوگان، نرخ حمل و نقل را تا ۲۰ درصد افزایش میدهد. دریای خزر تعداد کمتری کشتی و نوسانات فصلی دارد که کشتیرانی را پیچیده میکند. این چالشهای لجستیکی باید رفع گردند ولی حمل و نقل زمینی نیز به دلیل نبود ارتباط مستقیم ریلی و نرخ بالای ترانزیت از قزاقستان، آسیب میبیند و سودآوری عرضه را کاهش میدهد.
چالشهای زیرساختی در ایران
بنادر کشور به دلیل تحریمهای آمریکا با کمبودهای زیر ساختی مواجه هستند. بنادر شمالی ایران حدود ۲۰ درصد، بنادر جنوبی حدود ۶۰ درصد زیر ساخت مدرن دارند و سیستم های برقی راهآهن ایران بسیار کم است. تا سال ۲۰۱۹، راهآهن فقط ۲ تا ۳ درصد از محمولههای بار را به خود اختصاص داده بود در حالی که کامیونهای دیزلی با عمر بیش از ۳۰ سال، نیمی از ترکیب حمل و نقل بار در کشور را تشکیل میدهند.
راهآهن شمال ایران به طول ۱۶۴ کیلومتر در مدت ۳ سال تکمیل خواهد شد. این تنها حلقه مفقوده در کریدور بینالمللی حمل و نقل شمال- جنوب (INSTC) از شمال شرق روسیه از طریق آذربایجان به خط ساحلی جنوبی ایران و از طریق دریا به هند است.