مقدار لیپیدهای منتقل شده از جیره به شیر به عوامل مختلفی از جمله میزان هضم اسید چرب در دستگاه گوارش و جذب آن توسط بافت پستان بستگی دارد .تا کنون تحقیقات زیادی به ارزیابی اثر مصرف پودرهای چربی حاوی اسید پالمتیک و اسید استئاریک روی درصد چربی شیر پرداخته اند و نتایج اغلب آنها ثابت کرده است که حجم اسیدهای چرب پالمتیک و استئاریک شیر بازتابی از مقدار آنها در جیره می باشد.  در تحقیقات بیشترین حجم انتقال اسید چرب از جیره به شیر، برای اسید پالمتیک گزارش شده است ولی از آنجایی که هر گلبول چربی ( MFG) شامل مجموعه ای از اسیدهای چرب مختلف می باشد ، مکمل سازی  چند اسید چرب به صورت ترکیبی در یک پودر چربی،  می تواند تاثیر بیشتری بر قطر گلبول های چربی و حجم کلی چربی شیر داشته باشد. ضمن اینکه مصرف هر کدام از اسیدهای پالمیتیک و استئاریک به صورت انفرادی و در غلظت های بالاتر از 80 درصد باعث کریستاله شدن و کاهش  قابلیت هضم و کیفیت محصول خواهد شد.

پس از تایید تاثیر پودر چربی ترکیبی حاوی اسید پالمتیک و استئاریک روی تولید شیر و چربی آن، محققان همواره به دنبال تعیین بهترین و موثرترین پروفایل اسیدهای چرب در پودر چربی برای مصرف در پیک تولید بوده اند.

کاربرد نسبت های متفاوت اسید پالمتیک و اسید استئاریک در پودر چربی

در تحقیقی که در سال 2023 در مجله Dairy Science  چاپ گردید، محققان اثر مصرف پودرهای چربی حاوی نسبت های متفاوت از اسید پالمیتیک و استئاریک را روی درصد چربی شیر و سایر صفات عملکردی گاوها در اواسط دوره شیردهی بررسی نمودند.

24 گاو هلشتاین چند شکم زایش و نزدیک به پیک تولید در یک دوره 21 روزه به یکی از 4 تیمار زیر تعلق گرفتند :1- جیره شاهد ، بدون مصرف مکمل چربی 2- تیمار L-PA ، حاوی 30% اسید پالمیتیک و 50% اسید استئاریک3  – تیمار M-PA حاوی 50% اسید پالمیتیک و 30% اسید استئاریک 4- تیمار H-PA حاوی 80% اسید پالمیتیک و 10 % اسید استئاریک

پودر  چربی به میزان 1/5 درصد ماده خشک جیره جایگزین پوسته سویا شد و یک دوره عادت پذیری 7 روزه قبل از شروع آزمایش در نظر گرفته شد . در 5 روز آخر دوره از هر نوبت شیردهی دو نمونه شیر گرفته شد و میزان FCM ، لاکتوز ، چربی و پروتئین آنها اندازه گیری گردید.

نتایج این تحقیق نشان داد که به طور کلی مصرف پودر چربی باعث می شود سهم بیشتری از انرژی قابل متابولیسم موجود در بدن به تولید شیر و ترکیبات آن اختصاص یابد و حجم تولید شیر تصحیح شده بر اساس چربی( FCM) ، چربی و لاکتوز در هر 3 تیمار دریافت کننده پودر چربی نسبت به تیمار شاهد بالاتر بود . افزایش چربی شیر ناشی از افزایش سنتز اسیدهای چرب پیش ساخته (( Preformedو اسیدهای چرب ترکیبی ( Mixed)  به دلیل وجود پیش سازها و سوبستراهای بالاتر در تیمارهای مصرف کننده پودر چربی بوده است . 

تاثیر پذیری چربی شیر از درصد اسید پالمتیک و استئاریک پودر چربی

در بین تیمارهای دریافت کننده پودر چربی ، بالاترین درصد چربی شیر در تیمار H-PA با 80 درصد اسید پالمیتیک مشاهده شد . دلیل این افزایش را می توان به این صورت توجیه نمود که میزان سیالیت چربی شیر در پستان گاو با افزایش طول زنجیره کربنی اسیدهای چرب و با افزایش درجه اشباع بودن (کاهش تعداد پیوندهای دوگانه) آنها کاهش می یابد. بنابراین برای حفظ ماهیت مایع چربی شیر در گاوهای دریافت کننده اسید های چرب اشباع ، سنتز دنووی اسیدهای چرب بلند زنجیر کاهش می یابد ( از طریق کاهش فعالیت استیل کوآ کربوکسیلاز) . این کاهش سنتز برای تیمارهایی که اسید استئاریک بالاتری دریافت کرده اند به دلیل طول بیشتر زنجیره کربنی ، با شدت بیشتری نسبت به تیمار دریافت کننده اسید پالمیتیک بالا اتفاق می افتد و بنابراین درصد افزایش چربی شیر در این تیمار پایین تر است . در این تحقیق مصرف 80 درصد اسید پالمیتیک تاثیری روی سنتز دنوو در غده پستان نداشت ولی در تیمار حاوی اسید استئاریک بالا ، میزان اسیدهای چرب بلند زنجیر حاصل از سنتز دنوو و به دنبال آن درصد کلی چربی شیر کاهش یافت .

منبع

Bales, A.M. et.al. (2023). Increasing palmitic acid and reducing stearic acid content of supplemental fatty acid blends improves production performance of mid-lactation dairy cows. Journal of Dairy Science.