تقریبا 75 درصد از بیمارهای مختلفی که گاو در طول عمر خود تجربه می کند ، در هفته های اول پس از زایش اتفاق می افتد . بروز بیماری های متابولیکی مانند کتوز ، اسیدوز و جابه جایی شیردان و بیماری های عفونی مانند ورم پستان و متریت در گاو و پنومونی و اسهال در گوساله تازه متولد شده اش به علت نقص سیستم ایمنی گاو در حوالی زایش و پس از آن اتفاق می افتد.

تنش اکسیداتیو در گاوهای دوره انتقال  

کاهش انرژی دریافتی به دلیل کاهش اشتها و افزایش نیاز انرژی و پروتئین به دلیل تولید شیر ، منجر به قرار گرفتن گاو تازه زا در شرایط کاتابولیکی می شود . افزایش فرایند کاتابولیسم ، منجر به تولید بیشتر متابولیت های فعال اکسیژن ( ROS ) در بدن می­گردد. اگر مقادیر این متابولیت ها از ظرفیت آنتی اکسیدانی بدن فراتر برود، تنش اکسیداتیو ایجاد می شود. تنش اکسیداتیو منجر به پراکسیداسیون چربی ها و ملکول ها ی موجود در غشا سلول­ها شده و از این طریق وظایف متابولیکی آنها را مختل می­کند. مجموعه این تغییرات در وضعیت متابولیکی سلول ها باعث ایجاد التهاب و افزایش حساسیت به انواع عفونت­ها در گاو می شود .

 در برخی از تحقیقات ثابت شده است که با افزودن اسیدهای چرب اشباع محافظت شده در شکمبه به جیره گاوها پس از زایش ، می توان قابلیت هضم کل جیره و به دنبال آن میزان انرژی دریافتی گاو را افزایش داد و از این طریق باعث کاهش غلظتNEFAو BHBA خون و بروز بیماری های متابولیکی گردید.

نقش اسیدهای چرب در کاهش تنش اکسیداتیو دوره انتقال

در تحقیق چاپ شده در مجله Dairy Science  در سال 2018 ، اثر تغذیه یک  پودر چربی حاوی اسید پالمیتیک و استئاریک در گاوهای تازه زا مورد بررسی قرار گرفت . 48 راس گاو هلشتاین چند شکم زایش از یک پودر چربی حاوی 46 درصد استئاریک و 37 درصد پالمیتیک به میزان 2 درصد ماده خشک جیره از روز اول تا 29 روزپس از زایش استفاده کردند.نتایج تحقیق کاهش تعداد گاوهای دوره انتقال مبتلا به تب شیر ، جابه جایی شیردان ، متریت و ورم پستان در تیمار مصرف کننده منبع چربی حاوی اسید پالمیتیک و استئاریک نسبت به جیره شاهد نشان داده است.

علت کاهش بروز بیماری ها را می توان به افزایش غلظت هورمون کوله سیستوکینین نسبت داد که در تیمار دریافت کننده پودر چربی مشاهده شده بود . هورمون پپتیدی کوله سیستوکینین باعث کاهش حرکات شیردان و ماندگاری بیشتر خوراک در شکمبه و هضم بیشتر  NDF جیره در گاوهای دریافت کننده پودر چربی شده است.

کاهش مصرف خوراک در گاوهای دوره انتقال

تامین انرژی از یک منبع کم حجم با دانسیته انرژی بالا برای گاو تازه زایی که به مدت بیش از یک ماه در تعادل انرژی منفی به سر می برد و به علت التهاب پس از زایش اشتهای آنها کم شده است، منطقی به نظر می رسد اما نتایج تحقیقات گذشته که مصرف پودر چربی را به طور کلی در گاوهای تازه زا بررسی کرده بودند (بدون اینکه ترکیب و نسبت اسیدهای چرب منبع را در ارزیابی ها لحاظ کنند) نشان داده است که مصرف چربی ها در روزهای ابتدایی پس از زایش ، مشکل کاهش مصرف خوراک آنها را تشدید خواهد نمود. برخی گاوداران به استناد به این نتایج ، مصرف پودر چربی را گاهی اوقات به 3 تا 4 هفته پس از زایش به تعویق می انداختند. نتایج تحقیقات جدید که نقش اسیدهای چرب را به طور اختصاصی و بر اساس نسبت بین آنها در منبع چربی ارزیابی نموده­اند ، بسیار متفاوت از تحقیقات قدیمی است.

نسبت مناسب اسیدهای چرب پودر چربی برای مقابله با تنش اکسیداتیو در دوره انتقال

در تحقیقات متوالی دانشگاه میشیگان که از سال 2019 تا کنون انجام شده است ، نقش اسیدهای چرب در مصرف خوراک به طور انفرادی و یا ترکیبی و در پروفایل های مختلف اسید چرب مورد ارزیابی قرار گرفته است . نتایج این سری تحقیقات در مجموع ، نقش تغذیه منابع چربی در تشدید کاهش مصرف خوراک در روزهای ابتدایی پس از زایش را رد می کند .

این گروه در یک تحقیق در گاوهای هلشتاین تازه زای شکم دوم و بالاتر ، از یک منبع چربی حاوی 80 درصد اسید پالمیتیک (محافظت شده در شکمبه) ، به میزان 1.5 درصد ماده خشک جیره در روزهای 1 تا 24 پس از زایش استفاده کردند نتایج تحقیق نشان داد که مصرف چربی باعث افزایش شیر تصحیح شده بر اساس انرژی می شود بدون اینکه تغییر معنی داری در مصرف ماده خشک در این روزها ایجاد شود.

نتیجه

مروری بر تحقیقات انجام شده روی تاثیر افزودن پودر چربی به جیره گاوهای دوره انتقال نشان می دهد که:

1- اسیدهای چرب فراتر از یک منبع انرژی در بدن فعالیت می کنند و از طریق تاثیر بر فرایندهای بین سلولی و بیان ژن ، مکانیسم های فیزیولوژی را در بدن گاو تحت تاثیر قرار می دهند .

2- بر خلاف تصورات قبلی ، افزایش حجم کربوهیدرات های سریع التخمیر در جیره مشکلات بالقوه مربوط به کاهش دریافت انرژی را در گاوهای تازه زا بهبود نمی بخشد.

3- جایگزینی بخشی از انرژی نشاسته جیره گاوهای انتظار زایش با انرژی پودر چربی حاوی اسیدهای چرب اشباع به ویژه با درصد بالاتر اسید استئاریک، نتایج متابولیکی بهتری را در گاوهای تازه زا ایجاد می نماید.

4- اسید استئاریک نسبت به سایر اسیدهای چرب، گزینه مناسب تری برای گاوهای دوره انتقال است به این دلیل که در کبد کمتر ذخیره می شود ، کمتر به شیر وارد می شود و بیشتر به صرف تامین انرژی گاو می رسد .

بخشی از منابع

1- Afarani et. al. (2023). Altering palmitic acid and stearic acid ratios in the diet of early-lactation Holsteins under heat stress: feed intake, digestibility, feeding behavior, milk yield and composition, and plasma metabolites.Journal of Dairy Science .Volume 106, Issue 9, Pages 6171-6184.

2- Gnetegha,A.(2021). Oxidatve stress in dairy cow:Insights into the mechanistic mode of actions and mitigation strategoes.National library of medicine.PMID:34943022

3- De Souza. J. (2019). Effects of timing of palmitic acid supplementation on production responses of early-lactation dairy cows. Journal of .Dairy Science.Volume 102, Issue 1, Pages 260-27

4-Piantoni, T. (2015). Saturated fat supplementation interacts with dietary forage-neutral detergent fiber content during the immediate postpartum and carryover periods in Holstein cows: Production responses and digestibility of nutrients. Journal of  Dairy Science.Volume. 98 : Page:3309–3322