بازار جهانی ذرت

ذرت برزیل برنده نزاع آمریکا و چین

جنگ تجاری میان ایالات متحده و چین فرصت مطلوبی را برای برزیل فراهم کرده تا صادرات ذرت خود به چین را افزایش دهد. برزیل که بزرگترین صادرکننده ذرت به چین است، تجارت خود با این کشور آسیایی را گسترش داده است. با این حال، روندهای داخلی در برزیل چالش‌هایی را به همراه دارد. تولید اتانول در برزیل پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال زراعی۲۰۲۶–۲۰۲۵ به ۸.۷ میلیارد لیتر برسد که به حدود ۱۹.۴ میلیون تن ذرت در سال نیاز دارد. این افزایش در تقاضای داخلی پیش‌بینی می‌شود که مصرف کلی ذرت برزیل را به ۸۷.۷ میلیون تن در این فصل برساند و ممکن است از موجودی ذرت برای صادرات بکاهد.

اتکای چین به ذرت برزیلی بسیار زیاد است و اگر چه فرایند صادرات ذرت برزیل به چین از تنش‌های تجاری میان ایالات متحده و چین بهره‌مند شده است اما افزایش تقاضای داخلی برزیل برای سوخت‌های زیستی و مشکلات لجستیکی در چین ممکن است رشد تجارت بین دو کشور را محدود کند. این وضعیت در حال تغییر، می‌تواند به عرضه محدودتر، رقابت بین تقاضای غذایی و تقاضای انرژی و افزایش قیمت‌ها در بازار جهانی منجر شود.

شکست ذرت اروپایی در رقابت با امریکا

بازار ذرت اروپا تحت فشار قرار دارد و تولید زراعی سال 2025-2024 به میزان ۵۸ میلیون تن برآورد شده است که ۵ میلیون تن کمتر از سال گذشته است. این کاهش به دلیل عملکرد ضعیف در اروپای شرقی و آلودگی مکرر محصول این کشور به آفلاتوکسین بوده است.

واردات اتحادیه اروپا از کشورهای برزیل، اوکراین، کانادا و ایالات متحده افزایش یافته است، در حالی که پتانسیل صادرات اروپا به شدت کاهش یافته است. صادرات به رومانی و صربستان نصف شده و صادرات مجارستان، لهستان و کرواسی حدود ۲۵٪ کاهش یافته است. نیاز اتریش به واردات به دلیل افزایش فرآوری ذرت، ۳۰۰,۰۰۰ تن افزایش یافته است و انتظار می‌رود قیمت‌ها پس از  فوریه ۲۰۲۵  افزایش یابند.

بازار جهانی کنجاله سویا

صادرات جهانی کنجاله سویا به دلیل افزایش تولید و کاهش قیمت به ‌شدت افزایش یافته است و رشد قابل ‌توجهی معادل ۳۶ درصد نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد.

کاهش قیمت کنجاله آرژانتین و کاهش تقاضای چین

اتحادیه اروپا به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده کنجاله سویا در دو ماه آخر سال، ۶.۳ میلیون تن کنجاله سویا خریداری کرده است. در واقع، کمبود منابع جایگزین مانند کنجاله کلزا  در اروپا تقاضا را به سمت محصولات مبتنی بر سویا سوق داده است.

با این حال، عرضه بیش از حد کنجاله سویا در بازار، همراه با افزایش روغن کشى از سویا، قیمت کنجاله سویا را به پایین‌ترین سطوح در سال‌های اخیر رسانده است. قیمت کنجاله سویای آرژانتین در حال حاضر به میانگین 315 دلار در هر تن کاهش یافته که به طور قابل‌ توجهی کمتر از سطح سال گذشته است. با وجود فضای نزولی در بازار، محصولات پروتئینى در جهان با چالش‌های فزاینده‌ای روبه‌رو است. دینامیک عرضه جهانی سویا تحت تأثیر رکورد برداشت قابل توجه برزیل با پیش‌بینی ۱۷۰ میلیون تنى قرار گرفته که در ماه‌های آینده چالشی جدی برای وضعیت لجستیک ایجاد می‌کند. در همین حال، کاهش اختلاف قیمت کنجاله سویا در آمریکای جنوبی نسبت به بورس شیکاگو و کاهش تقاضای چین، تغییر اولویت‌های بازار رقابت را به طور فزاینده اى برجسته نموده است.

بازار جهانی گندم

مصر بزرگترین واردکننده گندم  از روسیه

در بازار مناقصات، مصر در نیمه اول فصل سال زراعی 2025-2024 واردات گندم از روسیه را به میزان قابل‌توجهی افزایش داد و به ۵.۳ میلیون تن رساند که ۸۳ درصد بیشتر از سال گذشته است. این امر مصر را به بزرگ‌ترین خریدار گندم روسیه تبدیل کرده است و پس از آن بنگلادش با ۲.۱۴ میلیون تن و ترکیه با ۲.۰۸ میلیون تن قرار دارند. ترکیه که پیش‌تر بزرگ‌ترین واردکننده بود، به دلیل محدودیت‌های جدید، کاهش چشمگیری در خریدهای خود داشت. الجزایر و کنیا نیز افزایش قابل‌توجهی در واردات خود داشتند و به ترتیب در جایگاه‌های چهارم و پنجم قرار گرفتند. در همین حال، ایران و پاکستان واردات خود را به شدت کاهش دادند. کاهش واردات ایران به دلیل برداشت داخلی و مشکلات پرداخت و پاکستان به دلیل برداشت بی‌سابقه بود.

سلطه روسیه  بر صادرات گندم

روسیه در نیمه نخست سال زراعی 2025- 2024 به رکوردی بی ‌سابقه در صادرات گندم دست یافت و مصر، بنگلادش و نیجریه از اصلی‌ترین مقاصد صادراتی این کشور بودند. هر چند قیمت گندم تا پایان سال به نوعی تثبیت شد  اما همچنان تحت فشار رقابت جهانی قرار داشت. قیمت گندم با پروتئین ۱۲.۵ درصد در بازار دریای سیاه برای ژانویه به حدود ۲۴۰ دلار در تن رسید. با این حال، عوامل ژئوپلیتیکی و مداخلات دولت، شامل سهمیه ‌بندی‌ها و عوارض صادراتی نیز، تأثیر چشمگیری بر ساختار بازار داشتند

در سال ۲۰۲۴، تولید گندم روسیه به ۸۲.۴ میلیون تن رسید که نسبت به ۹۲.۹ میلیون تن سال ۲۰۲۳ کاهش چشمگیری نشان می‌دهد. این کاهش، در کنار افزایش عوارض صادراتی، احتمالاً موجب تشدید محدودیت عرضه در سال ۲۰۲۵ خواهد شد.

بازار جهانی روغن پالم

سهم  ۳۵ درصدی مالزی از بازار جهانی روغن پالم

مالزی در سال ۲۰۲۴ صادرات روغن پالم خود را به ۱۵.۶ میلیون تن از ژانویه تا نوامبر افزایش داده که این مقدار نشان‌دهنده ۱۳٪ رشد سالانه است. سهم صادرات جهانی مالزی در سال جدید  به ۳۵٪  می رسد که از ۲۹٪ در سال گذشته بیشتر شده است، در واقع این کشور از کاهش حجم صادرات اندونزی بهره برده است.

چالش‌های بازار همچنان ادامه داشته و فعالان صنعت اختلاف قیمت بالای روغن پالم را غیر قابل‌ دوام می‌دانند. توجه داشته باشید که تأخیر در برنامه بیودیزل  B40 اندونزی که قرار بود از ژانویه ۲۰۲۵ اجرا شود، می‌تواند ۱.۷ میلیون تن روغن پالم که برای بیودیزل اختصاص یافته بود را آزاد کرده و فشار عرضه را کاهش دهد. در همین حال، وابستگی محدود چین به روغن پالم برای مصارف خانگى باعث شده است خریدهای این کشور بیشتر به روند قیمت حساس شده و به گزینه‌های ارزان‌تر مانند روغن سویا گرایش یابد.

علی‌رغم رفتار افزایشى قیمت ناشی از احتمال کاهش موجودی‌ها، قیمت‌های بالا می‌تواند همچنان تقاضا را محدود کند مگر اینکه تغییر قابل‌توجهی در روند عرضه و تقاضا انجام شود.