انتخاب یک ضدعفونی کننده سرپستانک موثر و مقرون به صرفه، نگرانی اغلب پرورش دهندگان گاوهای شیری است. در همین راستا در سال های اخیر تحقیقات زیادی به مقایسه ترکیبات ضدعفونی کننده و میزان اثر بخشی آنها بر سلامت پستان گاوهای شیری پرداخته اند. 

رایج ترین و موثرترین ترکیب توصیه شده برای ضدعفونی سرپستانک، ترکیبات یدی می باشند. نتایج تحقیقی که در سال 2016 در گاوداری های موفق در کنترل ورم پستان آمریکا انجام گردید، نشان داد که 84 درصد از این گله ها از ترکیبات بر پایه ید برای پس غوطه ورسازی  (post dipping ) و 66  درصد از آن ها برای پیش غوطه ورسازی استفاده می کنند.

خاصیت میکروب کشی جدید

 ید یک میکروب کش وسیع الطیف است که روی کلیه قارچ ­ها، ویروس­ها و باکتری­های مسبب ورم پستان ( و اسپورهایشان ) موثر است. علاوه بر این در تحقیقات ثابت شده که ترکیبات یدی نسبت به سایر ترکیبات، سرعت میکروب کشی بالاتر و مدت اثر بخشی طولانی تری دارند.

آیدوفورها یا محلول های یدی حاوی مواد فعال کننده ای می باشند ( که معمولا یک سورفکتانت غیر یونی است ) که ید را در خود حل می کنند و ضمن حفظ خاصیت میکروب کشی از سمی و محرک بودن آن جلوگیری نماید. میسل های ید پس از حل شدن ، میزان زیادی از ید را رها می کنند. ترکیبات یدی در pH  های زیر 4 با قدرت بیشتری به فعالیت خود ادامه می دهند به همین دلیل   برای دست یابی به حداکثر فعالیت آنها معمولا با اسیدها فرموله شوند.

نتایج علمی تحقیقات

در مطالعه ای که در سال 2022 در مجله  Veterinary Science به چاپ رسید ، رکوردهای مربوط به مخزن شیر و بروز عفونت های پستانی جدید (NIMI) در 43 گاوداری با 31430 راس گاو طی دو ماه ( اول سپتامبر تا آخر اکتبر) مورد پایش قرار گرفت . هدف این تحقیق ، تایید ترکیبات یدی به عنوان اثر بخش ترین ترکیب ضدعفونی کننده برای استفاده در ضدعفونی سرپستانک پس از شیردوشی بود. در کلیه گاوداری ها ی شرکت کننده در تحقیق، ضدعفونی سرپستانک پس از شیردوشی ، بخشی از برنامه روتین سالن شیردوشی بود و بیش از 50 درصد از گاوداری های شرکت کننده در تحقیق ، از ترکیبات بر پایه ید و مابقی از سایر ترکیبات ضدعفونی کننده بر پایه کلرهگزیدین، اسید لاکتیک و.برای پس غوطه ورسازی استفاده می کردند. نتایج ارزیابی ها طی این دو ماه نشان داد که تعداد نمونه های با شمار سلول بدنی بالاتر از  300 هزار، تعداد نمونه های آلوده به ورم پستان های استرپتوکوکوسی و ورم پستان های استافیلوکوکوسی در گاوداری های مصرف کننده ترکیبات بر پایه ید به میزان معنی داری نسبت به سایر گاوداری ها پایین تر بود.

 سایر تحقیقات نیز  نشان داده اند که ترکیبات بر پایه ید در از بین بردن گونه های استافیلوکوکوس بسیار موثر تر از سایر ترکیبات عمل می کنند. گونه های استافیلوکوکوس یکی از اصلی ترین پاتوژن های مسری ورم پستان هستند، که توانایی بالایی برای چسبیدن به پوست سرپستانک دارند و ورود و تکثیر آن ها با سرعت بالاتری نسبت به سایر عوامل بیماری زا ی مسبب ورم پستان انجام می شود، ضمن اینکه درمان آنتی بیوتیکی بر علیه استافیلوکوکوس ها به ندرت موفقیت آمیز خواهد بود. علاوه بر این در تحقیقات ثابت شده است که استافیلوکوکوس ها یکی از مهم ترین عوامل ابتلا به ورم پستان تحت بالینی با علائم پنهان هستند.

نتیجه

بنابراین استفاده از ترکیبات ضدعفونی کننده بر پایه ید پس از شیردوشی، به دلیل اینکه از پرهزینه ترین نوع ورم پستان ( ورم مسری ناشی از استافیلوکوکوس ها ) جلوگیری می کند، کمک قابل توجهی به  موفقیت برنامه های کنترل ورم پستان در گله های شیری می نماید.

ورم پستان های ناشی از گونه های استرپتوکوکوسی بسیار حاد هستند و به طور ناگهانی شروع می شوند بنابراین ضدعفونی سرپستانک پس از شیردوشی با ترکیبات  بر پایه ید می تواند به میزان قابل توجهی از ورود خاموش و ناگهانی  آنها به کانال سرپستانک جلوگیری کند.

منابع

Ivanyos, D,et.al. (2022)0. The use of teat disinfectants and milking machine cleaning products in   .ommercial Holstein farms. Veterinary Science. Volume 9.2022.956843

 Martins.R.et.al. (2019). Efficacy of a high free iodine teat disinfectant for the prevention of naturally  occurring new intramammary infections and clinical mastitis in dairy cows. 100(5):3930-3939