تأخیر در تخصیص ارز نهادههای دامی؛ بحران دپو در مبادی وارداتی شمال و جنوب
گزارشها نشان میدهد بخش قابل توجهی از محمولههای نهادههای دامی در بنادر شمالی و جنوبی کشور به دلیل تأخیر در تخصیص ارز هنوز ترخیص نشدهاند. این وضعیت میتواند همکاری با شرکای خارجی را مختل و نوسانات قیمتی در بازار نهادهها و صنعت مرغداری را افزایش دهد. کارشناسان بر لزوم اقدام فوری بانک مرکزی برای ایجاد ثبات تأکید دارند.
تأخیر در ترخیص نهادههای دامی در بنادر جنوبی و افزایش هزینهها
گزارشهای اتحادیه نهادههای دام و طیور نشان میدهد بخش قابل توجهی از کشتیهای حامل نهادههای دامی که طی هفتههای اخیر وارد بنادر جنوبی کشور شدهاند، همچنان امکان تخلیه و ترخیص کامل ندارند. برخی از این محمولهها بیش از یکونیم ماه در اسکله یا لنگرگاهها متوقف ماندهاند و به دلیل تأخیر در تخصیص ارز، با هزینههای اضافی روبهرو شدهاند.
این تاخیر نه تنها موجب افزایش هزینههای واردکنندگان شده، بلکه روند تأمین نهادهها برای تولیدکنندگان داخلی را نیز با مشکل مواجه کرده است. در صورت ادامه این وضعیت، فشار بر بازار دام و طیور افزایش یافته و ممکن است قیمت محصولات پروتئینی نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
تخصیص ناقص ارز و نگرانی واردکنندگان
طبق برآوردها، تنها بخش محدودی از محمولههای وارداتی در قالب سهمیه ارزی ماههای گذشته موفق به دریافت ارز شدهاند. تخصیص ناقص ارز باعث شده فرایند ترخیص کامل نشود.
بخش عمدهای از محمولهها قرار بود در ماههای بعدی تأمین مالی شوند، اما هنوز ارز لازم تخصیص نیافته است و این موضوع نگرانی فعالان حوزه واردات را افزایش داده است. عدم تخصیص به موقع ارز، باعث افزایش بیاعتمادی واردکنندگان نسبت به روند اجرایی و برنامهریزی بانک مرکزی شده است.
وضعیت مبادی شمالی و چالشهای تامین نهادهها
افزایش سهم واردات از کشورهای اوراسیا
در بنادر شمالی کشور نیز شرایط مشابهی مشاهده میشود. طی سالهای اخیر، سهم قابل توجهی از واردات ذرت و جو کشور از طریق کشورهای اوراسیا، به ویژه روسیه، انجام شده است. این مسیرها به دلیل هزینههای ارزی کمتر و زمان کوتاهتر، اهمیت ویژهای دارند.
با توجه به رشد جمعیت و نیاز روزافزون به خوراک دام، توسعه مبادی شمالی میتواند سهم ایران در تأمین پایدار نهادهها را افزایش دهد. همچنین تنوع منابع وارداتی، وابستگی کشور به یک مسیر خاص را کاهش میدهد و امنیت غذایی را تقویت میکند.
تأخیر در انتقال ارز و مخاطرات همکاری با شرکای خارجی
واردکنندگان نهادههای دامی همچنان در انتظار انتقال ارز مربوط به ثبت سفارشهای سال گذشته و ماههای پایانی هستند. تأخیر در تخصیص ارز میتواند روند تامین کالا را کند کرده و همکاری با شرکای خارجی را مختل کند.
به گفته فعالان حوزه، هرگونه توقف طولانی در پرداختها باعث کاهش اعتماد تامینکنندگان خارجی شده و ممکن است منجر به افزایش هزینهها و محدودیت در دسترسی به نهادههای کلیدی شود.
پیامدهای احتمالی و اهمیت اقدام فوری بانک مرکزی
کاهش اعتماد شرکای خارجی و تهدید تامین کالا
با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی در روسیه، فرصت مناسبی برای تأمین نهادههای دامی فراهم شده است. با این حال، در صورت بیتوجهی به پرداخت بدهیهای ارزی، اعتماد طرفهای خارجی کاهش یافته و روند تامین کالا ممکن است کند یا متوقف شود.
کاهش اعتماد شرکای خارجی میتواند باعث ایجاد رقابت میان واردکنندگان و افزایش قیمتها در بازار داخلی شود. این مسئله اثرات منفی بر زنجیره تأمین و ثبات بازار محصولات پروتئینی خواهد داشت.
خطر نوسانات قیمتی و تأثیر بر صنعت مرغداری
تحلیلگران بازار هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند باعث نوسانات قیمتی نهادهها، به ویژه ذرت و جو، شود. این موضوع تأثیر مستقیمی بر صنعت مرغداری و تأمین پروتئین مورد نیاز خانوارها در ماههای آینده خواهد داشت.
با افزایش قیمت نهادهها، تولیدکنندگان ناچار به افزایش قیمت محصولات نهایی خواهند شد که میتواند فشار اقتصادی بیشتری بر مصرفکنندگان وارد کند. همچنین، ثبات بازار خوراک دام نقش مهمی در حفظ امنیت غذایی کشور دارد.
نقش کلیدی بانک مرکزی در ایجاد ثبات بازار
اقدام فوری بانک مرکزی در تخصیص به موقع ارز برای واردات نهادههای دامی نقش حیاتی در مدیریت بحران و ایجاد ثبات بازار دارد. این اقدام میتواند از نوسانات قیمتی و کمبود مواد اولیه جلوگیری کند.
با مدیریت مناسب تخصیص ارز و نظارت بر فرآیند واردات، بانک مرکزی میتواند اعتماد فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان را بازگرداند و شرایط را برای تامین پایدار نهادههای دامی فراهم کند.
