الزام ثبت سفارش برای واردات نهاده حذف شد
کاهش ۴۰ درصدی بارندگیها در سال جاری موجب کاهش قابل توجه تولید علوفه و غلات کشور شده و تأمین نهادههای دامی را با فشار جدی مواجه کرده است، بهویژه کاهش برداشت گندم، جو، یونجه و سایر علوفهها که منابع اصلی خوراک دام به شمار میروند. وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به این شرایط با افزایش واردات جو، ذرت و دانه سویا و همچنین تسهیل فرآیند ثبت سفارش تلاش کرده روند تأمین نهادهها را تسریع و بازار نهادههای دامی را پایدار نگه دارد. هدف اصلی این اقدامات حمایت از دامداران، تضمین تداوم تولید محصولات پروتئینی مانند گوشت و شیر و حفظ امنیت غذایی کشور است تا زنجیره تولید دام و محصولات پروتئینی بدون وقفه ادامه یابد.
برنامه وزارت جهاد کشاورزی برای نهادههای دامی
کاهش ۴۰ درصدی بارندگیها در سال جاری موجب کاهش قابل توجه تولید علوفه و غلات کشور شده و تأمین نهادههای دامی را با چالش جدی مواجه کرده است. این وضعیت نه تنها بر تولید خوراک دام تأثیر گذاشته، بلکه امنیت غذایی و پایداری تولید محصولات پروتئینی مانند گوشت و شیر را نیز تهدید میکند. وزارت جهاد کشاورزی برای مقابله با این شرایط، مجموعهای از سیاستها شامل افزایش واردات نهادههای دامی، تسهیل ثبت سفارش و حمایت از دامداران را در دستور کار قرار داده است.
افت تولید نهادههای دامی
بر اساس اعلام مجید حسنیمقدم، سرپرست دفتر بازرگانی داخلی و تنظیم بازار، کاهش شدید بارندگیها تولید علوفه کشور را حدود ۸ میلیون تن کاهش داده است. تولید جو حدود یک میلیون تن و گندم حدود ۴ میلیون تن کمتر از سال گذشته برآورد میشود. همچنین تولید یونجه و سایر علوفهها دستکم ۲۰ درصد کاهش یافته است.
کاهش تولید کاه و کلش نیز فشار مضاعفی بر دامداران وارد کرده و منابع مهم خوراک دام را محدود کرده است.
مشکلات تأمین نهادهها و ارز ترجیحی
خشکسالی تنها عامل فشار بر بازار نهادههای دامی نیست. محدودیتهای ارزی و کاهش تخصیص ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی واردات نهادهها را با تأخیر مواجه کرده و روند تأمین را طولانی کرده است.
افزایش واردات جو، ذرت و دانه سویا
برای جبران کمبود نهادهها، وزارت جهاد کشاورزی واردات جو، ذرت و دانه سویا را افزایش داده است. در چهار ماه نخست سال جاری:
- واردات جو با رشد ۴۸ درصدی به بیش از یک میلیون و ۵۰ هزار تن رسید،
- واردات ذرت به ۳.۵ میلیون تن افزایش یافت،
- واردات دانه سویا با رشد ۲۵ درصدی به یک میلیون و ۱۱۷ هزار تن رسید.
این اقدامات باعث تأمین پایدار خوراک دام و جلوگیری از اختلال در زنجیره تولید محصولات پروتئینی شده است.
لغو الزام ثبت سفارش
یکی از سیاستهای مهم وزارت جهاد کشاورزی، لغو الزام ثبت سفارش پیش از واردات نهادههاست. این اقدام به واردکنندگان اجازه میدهد ابتدا کالا را وارد و سپس ثبت سفارش کنند. بدین ترتیب روند تأمین نهادهها سریعتر شده و فشار بر بازار کاهش یافته است.
سه محور اصلی وزارتخانه برای مدیریت بازار نهادهها عبارتند از:
- قرار دادن نهادههای دامی در اولویت واردات
- استفاده از تمام ظرفیتها برای تسریع روند تأمین
- لغو الزام ثبت سفارش قبل از واردات
پیامدها و راهکارها
کاهش تولید داخلی علوفه، هزینههای خوراک دام را افزایش داده و دامداران کوچک و متوسط بیشترین آسیب را متحمل شدهاند. این فشار اقتصادی میتواند به کاهش تولید دام و افزایش قیمت محصولات پروتئینی منجر شود.
کارشناسان راهکارهای زیر را برای پایداری تأمین نهادهها پیشنهاد میکنند:
- سرمایهگذاری در فناوریهای نوین کشاورزی برای افزایش بهرهوری تولید علوفه
- توسعه کشتهای جایگزین مقاوم به خشکی
- بهبود مدیریت مصرف آب در کشاورزی
- تولید خوراک دام از ضایعات کشاورزی و صنایع غذایی
- تقویت همکاریهای منطقهای برای واردات پایدار نهادهها
کاهش بارندگی و افت تولید علوفه، زنگ خطری برای بخش کشاورزی و دامپروری کشور است. اقدامات وزارت جهاد کشاورزی از جمله افزایش واردات و لغو الزام ثبت سفارش، میتواند در کوتاهمدت از بروز بحران جلوگیری کند. تحقق امنیت غذایی پایدار نیازمند ارتقای بهرهوری، اصلاح الگوی کشت و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین است.
