حمل بار غلات فله  همواره  چالش های ویژه ای را برای شرکت های حمل ونقل دریایی ایجاد نموده است. در این مقاله خلاصه ای از قوانین و استانداردهای بین المللی دریانوردی حمل بار غلات، برگرفته از تار نمای www.imfo.com  برای فعالان صنعت بیان شده به امید آنکه رعایت آنها باعث آسیب کمتر به محموله ها و کاهش خسارت های اقتصادی ناشی از افت بار گردد.

ملاحظات مربوط به بهداشت بار

بهداشت :هنگام بارگیری بار غلات فله، انبار های نگهداری باید درحد بیمارستان تمیز باشند به طوری که معمولا از اصطلاح «تمیزی بیمارستان» هنگام گزارش وضعیت بهداشتی انبارهای کشتی استفاده می شود.

 گرما : بار غلات فله به اندازه کافی با گرما و رطوبت داخل خود بار مواجه هستند و نباید در حین حمل با سطوحی که دمای بیش از 40 درجه سانتی گراد دارند، مانند دیواره مخازن و یا موتورخانه ها در تماس باشند.

شکل 1- باری که در اثر تماس با گرمای دیواره موتورخانه در حال آسیب دیدن است

آلودگی : وجود حشرا ت و آفات زنده یا مرده، جوندگان مرده، پرندگان مرده، دانه های خراب شده یا هر گونه زباله آلودگی محسوب می شوند و باید از داخل بار خارج شوند.

کپک -اگر میانگین رطوبت  بار غلات زیاد باشد و دمای هوا باعث گرم شدن محموله در حال بارگیر ی، شده باشد محموله هنگام ترخیص کاملا خرا ب و کپک زده خواهد بود.

جدول 1- زمانی که طول می کشد یک بار غلات کپک بزند

رطوبت -محتوای رطوبت ذرت هنگام بارگیری باید کمتر از 14 درصد و  محتوای رطوبت سویا کمتر از 13 درصد باشد . به طور کلی مقدار رطوبت بار غلات  به طور استاندارد باید بین 13 تا 16 درصد با شد. اگر رطوبت دانه های بار غلات بالا باشد و عمل بارگیری نیز در شرایط دمایی بالایی انجام شده باشد،  احتمال عدم  ترخیص بار وجود خواهد داشت.

سایر ویژگی های مهم بار : یک نمونه از اطلاعاتی که در مورد بار دانه سویای در حال بارگیری  که باید به خریدار تحویل داده شود، در شکل زیر آورده شده است . درصد روغن، رطوبت، مواد خارجی، دانه های آسیب دیده و دانه های خرد شده باید توسط تامین کننده اعلام گردد.

شکل2 – گزارش ویژگی هایی که قبل از بارگیری باید به خریدار تحویل داده می شود.

ملاحظات مربوط به آماده سازی کشتی 

• سطوح محل عبور و ذخیره بار و همچین سطوح داخل کشتی بایستی بدون زنگ زدگی و خورده گی رنگ باشد . در صورت وجود باید بخش های آسیب دیده خارج شده و محل مورد نظر تعمیر گردد.
• قبل از ورود بار به منظور خروج حشرات و جوندگان بایستی از حشره کش استفاده شود.
• اطمینان حاصل شود که محل انبار  بار غلات عاری از هرگونه بو و گاز نامطبوع است.
• گرد و غبار و جرم از دریچه های تهویه باید زدوده شوند.
• آلودگی و اجسام خارجی وارد شده به کشتی باید کاملا جارو گردند و بیرون ریخته شوند.
• محل های نشت آب باید به دقت بررسی و برطرف شوند .
• انبارها پس از جارو شدن باید شسته، ضدعفونی و سپس خشک شوند .
• استفاده از آفت کش گازی در بندر بارگیری باید زیر نظر متخصص و طبق دستورالعمل انجام شود . (سولفید هیدروژن یا سولفین تنها حشره کش گازی است است که طبق دستورالعمل های IMO باید از آن استفاده نمود).
•  

• شکل3-آسیب بار به دلیل نشت آب در کشتی

شکل 4. سطوح داخل کشتی بایستی بدون زنگ زدگی و خورده گی رنگ باشد

تهویه

تهویه بار غلات باید از “قانون 3 درجه“ پیروی کند . به این صورت که اگر دمای بیرون کشتی 3 درجه کمتر از دمای داخل انبار باشد باید هواکش ها روشن شوند. دمای بیرون را به راحتی می توان با نصب دماسنج ها در محل دریچه ها اندازه گیری نمود. 

شکل 5. هنگام اعمال قانون 3 درجه برای تهویه ، هوا وارد انبار می شود و از روی سطح بار غلات حرکت کرده و خارج می شود و داخل بار هوا وارد نمی شود ولی همین میزان تهویه می تواند  نسبت به عدم تهویه ارجحیت داشته باشد.

ثبت رکورد

ثبت موارد مربوط به تهویه و دمای داخل و خارج بار در حین سفر باید به طور مرتب انجام شود. ثبت دما و رطوبت بار قبل، در حین و پس از بارگیری از ملزومات ثبت رکورد سیستم حمل ونقل بار غلات می باشد.

شکل6. مثالی از نمونه گیری و مشخصات ثبت  شده روی نمونه  بار غلات 

ارزیابی بصری 

• ارزیابی بصری از بار غلات را به طور مداوم در زمان حمل انجام دهید و به دنبال موارد زیر باشید:
• دستتان را داخل بار ببرید و میزان گرم شدن خود به خودی با را بررسی کنید.
• تغییر رنگ و وجود کپک در دانه ها را ارزیابی کنید.
• به هم چسبیدن و به شکل کیک درامدن دانه های  بار غلات را چک کنید.
• درصد اجسام خارجی بار را به صورت چشمی محاسبه کنید.
• از بخش ها و موارد قابل ملاحظه در مراحل مختلف عکس بگیرید.
• منبع: ww.imfo.com