پیش‌بینی شما برای برنامه تخصیص ارز دولت به واردات نهاده‌های دامی در سال آینده چیست؟

دولت به دنبال ارزیابی قیمت ارز در ابعاد مختلف است و از  آنجایی‌ که قیمت ارز و سیاست‌های ارزی در بحث تورم و شاخص‌های اقتصادی، همواره از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار بوده است، ابعاد این مسئله باید بسیار دقیق مورد بررسی قرار گیرند. قیمت ارز از جهت منابع بودجه‌ای و مباحث مربوط به هدفمندی یارانه‌ها، خرید گندم و یارانه‌ای که به کالای اساسی، نهاده‌های دامی و دارو داده می‌شود، حائز اهمیت بسیار است.

در این ‌باره دو احتمال وجود خواهد داشت؛ احتمال نخست این است که شمولیت کالا‌هایی که به آن‌ها ارز ترجیحی تخصیص یافته است، سال آینده کاهش ‌یابد و  احتمال دوم این‌ که به همان نسبت که مجموع ارز تخصیصی به کالا‌ها کم شده، به همان میزان نیز رقم ارز ترجیحی افزایش یابد.

دکتر فاطمه رضایی، مدیر عامل شرکت سالم‌ خوراک افق با بیان مطلب بالا در گفت‌ و گو با خبرنگار نگاشته اظهار کرد; یکی از اقدامات دولت در جهت تنظیم میزان مصرف منابع ارزی کشور و همچنین اطمینان از موجود بودن نهاده‌های دامی در زمان‌های مختلف سال، از بین بردن انحصار واردات و ایجاد سهمیه‌بندی واردات کالاهای اساسی از جمله نهاده‌های دامی است که تأثیر قابل‌توجهی بر ثبات واردات و تنظیم بازار دارد. سهمیه‌بندی واردات موجب می‌شود هر شرکت واردکننده به میزان توانایی و سابقه واردات خود، بتواند در واردات کشور سهیم باشد و از نوسانات موجود بازار بکاهد.

مهم‌ترین مشکلات وارد کنندگان نهاده‌های دامی کشور در حال حاضر چیست؟

دکتر رضایی در ادامه به برخی مشکلات واردکنندگان نهاده‌های دامی در کشور اشاره نمود:

نوسانات قیمت: بخش عمده تأثیرپذیری کشور ما از تغییرات قیمت نهاده‌های دامی جهان، به دلیل نوسانات قیمت به دلیل شرایط اقلیمی و نظامی نامتعارف است.

کند بودن تخصیص ارز: در حال حاضر واردکننده، کالا را با منابع مالی خود خریداری و در سامانه بازارگاه توزیع می‌‌‌کند، سپس در صف تخصیص ارز قرار می‌‌‌گیرد که این فرآیند چند ماه طول می‌‌‌کشد.

نوسانات هزینه‌های جانبی: همواره در خصوص واردات کالا، هزینه‌های جانبی متغیری از جمله ترخیص کالا از گمرک و هزینه‌های انبارداری وجود دارد که (نوسانات این هزینه ها) سبب تغییر قیمت تمام‌شده کالا می‌شود.

تغییر قوانین کشورهای صادرکننده: تحت تأثیر قرارگرفتن بهای تمام‌شده کالا از قوانین ناگهانی کشورهای صادرکننده است؛ مانند کاهش سهمیه صادرات و افزایش عوارض گمرکی همواره از مشکلات واردکنندگان بوده است.

چالش‌های سامانه بازارگاه: نبود امکان ثبت کسری و اضافه محصول بارگیری‌ شده در سامانه بازارگاه، مهم‌ترین مشکل این سامانه است و تأخیر در به‌ روز رسانی و سرعت پایین سامانه در رده بعدی قرار دارد. ضوابط موجود در این سامانه گاهی موجب اختلال در فروش می‌شود. ازجمله این موارد، انجام خرید پس از ارسال بار است که ثبت بارنامه در این موارد غیر ممکن است و توزیع‌ کننده را دچار سردرگمی می‌کند.

راهبرد حمایتی دولت برای حل مشکلات واردات کالاهای اساسی چیست؟

مدیر عامل شرکت سالم‌ خوراک افق یادآور شد: مهم‌ترین راهبرد حمایتی دولت، اختلاف نرخ ارز ترجیحی اختصاص‌ یافته برای واردات کالاهای اساسی  حوزه کشاورزی با نرخ ارز نیمایی است که به معنای حمایت از واردات کالاهای اساسی مورد نیاز کشور است و در حال حاضر در خصوص آثار آن، اختلاف‌نظر وجود دارد.  برخی معتقدند اگر چه این یارانه رفاه مصرف‌کننده را به دنبال دارد اما آثار نامطلوبی برای نظام تولید نیز در بر خواهد داشت.

صفر شدن سهمیه صادراتی روسیه، چه تأثیری در بازار غلات ایران خواهد داشت؟

دکتر رضایی در ادامه در خصوص بسته شدن واردات از روسیه و تأثیرات آن گفت: پیش‌بینی می‌شود که حجم ذرت و جو وارداتی، با صفر شدن سهمیه‌های صادراتی روسیه از ۱۵ فوریه ۲۰۲۵ (۲۶ بهمن‌ماه) متفاوت باشد، لذا قطعاً تأثیر قابل‌ توجهی بر بازار غلات ایران و به‌ویژه بر صنعت دام و طیور خواهد داشت؛ از این لحاظ که تأمین نهاده‌های دامی ایران به میزان و سرعت تأمین از بنادر شمالی بسیار وابسته است. پیش‌بینی می‌شود که بازار غلات ایران تا تیرماه سال آتی با چالش های زیر مواجه باشد:

1- تغییر مبادی تامین واردات به ویژه در خصوص جو دامی و تمرکز بر واردات از کشور قزاقستان و رومانی

2-افزایش تقاضا از سمت شرکت های وارد کننده ایرانی در روزهای باقی مانده 

3- افزایش هزینه حمل به دلیل هجوم وارد کنندگان در دو ماه آینده 

4- انتقال واردات ذرت و جو دامی به بنادر جنوبی ایران بیش‌ از پیش

5-در دست گرفتن بازار غلات از سوی تعداد محدودی از فعالان صنعت

6- افزایش قیمت قراردادهای آتی ذرت برزیل در ماه دسامبر، ژانویه و فوریه به دلیل کاهش عرضه جهانی

7- کاهش سطح خدمات و از بین رفتن برخی فرصت‌های شغلی به‌ صورت کوتاه‌مدت در منطقه دریای خزر

8- احتمال افزایش قیمت مرغ به این دلیل که تعداد زیادی از پرورش دهندگان جوجه های گوشتی و فعالان صنعت طیور در کشور در نیمه شمالی مستقر هستند، قطعاً افزایش هزینه حمل از بنادر جنوبی و همین‌طور اختلاف قیمت نهاده‌ها در شمال و جنوب کشور، به افزایش بهای تمام‌شده تولید منجر می‌شود؛ لذا افزایش قیمت گوشت مرغ در ماه‌های آتی انتظار می‌رود.

چه راهکاری برای  خروج از چالش‌های مربوط به بسته شدن واردات از روسیه دارید؟

مدیر عامل شرکت سالم‌ خوراک افق در پایان خاطر نشان کرد: بررسی موشکافانه این مسائل، جایگزینی مبادی تأمین از کشورهای آسیای مرکزی و آمریکای جنوبی، مدیریت هزینه‌های حمل‌ و نقل، افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی انبارها و تنوع‌ بخشی به شرکت‌های تأمین‌کننده موجب می‌شود که صنعت با چالش‌های ناشی از محدودیت‌های صادراتی مقابله کند و ثبات بازار و امنیت غذایی کشور در این دوره بحرانی حفظ شود. ضمن این‌ که افزایش انعطاف‌پذیری وزارتخانه در اخذ سیاست‌هایی از قبیل تغییرات در سقف قیمت ثبت سفارش بدون وابستگی به تاریخ تخلیه می‌تواند تا حدی روند واردات در فرصت باقی‌مانده را سهولت بخشد.